Onderdak of thuis? Een krachtige dialoog in de Utrechtse Bibliotheek Neude

Vier jaar na de brute grootschalige invasie van Oekraïne door Rusland, kwamen Oekraïners en Nederlanders afgelopen zondag samen in Bibliotheek Neude. Onder de titel Memory and Dialogue organiseerde de Remember Together Alliance een avond die verder ging dan herdenken alleen. Centraal stond de prangende vraag: is Nederland voor de gevluchte Oekraïners nog steeds een tijdelijk onderdak (shelter), of is het inmiddels een thuis geworden?

Een gedeelde identiteit

Tijdens een indringende dialoog gaven elf Oekraïense en Nederlandse sprekers hun visie op dit dilemma. De conclusie was even menselijk als hoopvol: 'onderdak' en 'thuis' hoeven elkaar niet uit te sluiten. Hoewel de harten onvermijdelijk in Oekraïne liggen, zorgt de verankering in de Nederlandse samenleving voor een nieuwe realiteit. Zeker voor de opgroeiende generatie kinderen wordt Nederland steeds meer een thuisbasis, hetgeen logischerwijs ook voor ouders tot steeds meer verbinding leidt.

In het gesprek klonk een duidelijke oproep door: de Nederlandse taal speelt hierin een cruciale rol. Waar Engels in de beginfase volstond, is het leren van de lokale taal nu essentieel om een échte connectie te maken met de samenleving. De aanwezige Oekraïners uitten hun diepe dankbaarheid voor de geboden veiligheid en spraken elkaar moed in om de veerkracht vast te houden die nodig is voor de toekomst.

Kunst als spiegel van het dilemma

De thematiek van de avond werd prachtig verbeeld door cultuur. De korte fictiefilm "Onderdak" (Shelter) van regisseurs Maarten Sleegers en Anna Sherstiuk beleefde zijn première. De film raakte de kern van de discussie door de ogen van een kind dat wortelt in Nederland, maar tegelijkertijd verteerd wordt door heimwee naar vrienden en de vertrouwde grond in Oekraïne.

Het United Ukrainian Ballet gaf een extra dimensie aan de avond met een aangrijpende voorstelling. De dansers vermengden hun choreografie met persoonlijke verhalen, waardoor de abstracte begrippen van oorlog en ontheemding pijnlijk tastbaar werden. Het resulteerde in een mooie en waardige avond, waarin Utrecht liet zien dat solidariteit na vier jaar nog altijd diep geworteld is.